Jezioro Szmaragdowe


Jezioro Szmaragdowe (dawniej Herta See) to sztuczny akwen wodny w centralnej części parku leśnego Zdroje, graniczącego od południa i południowego wschodu z puszczą Bukową. Powstał 26 lipca 1925 roku w wyniku katastrofy w odkrywkowej kopalni kredy. Wyrobisko zalane zostało w wyniku przebicia się od strony południowej do podziemnego ujęcia wody, na skutek czego utworzyło się jezioro o przepięknej, szmaragdowej barwie (skutek zawartości węglanu wapnia) - stąd też i nazwa jeziora. Jest to niewątpliwie ciekawe pod względem geologicznym miejsce po eksploatacji wapieni kredowych, z interesującym profilem geologicznym - wyrobisko dawnej kopalni posiadało bowiem strome stoki i podcięcia. Na północnym brzegu jeziora znajduje się betonowy mostek, z którego roztacza się malowniczy widok na ponad 50-metrową Ścianę margli. Wspomniany mostek widokowy jest pozostałością po torowisku kolejki, którą urobek z kopalni przewożono do pobliskiej, powstałej w 1826 roku w Zdrojach, cementowni zatrudniającej 259 pracowników. W wyniku katastrofy zginęło ok. 20 górników, w jeziorze zaś do dziś znajdują się zatopione wagoniki tejże kolejki. Jezioro jest ponadto ciekawym obiektem dydaktycznym ze względów biologicznych, można bowiem obserwować tu spontanicznie kształtujący się wodny ekosystem. Brzegi jeziora porośnięte są wąskim pasem trzcinowych szuwarów, prawdopodobnie podjęto tu również próbę introdukcji raka szlachetnego. Jezioro otoczone jest gęstym borem sosnowo-dębowym (drzewostan dwupiętrowy - górne piętro: sosna zwyczajna, niższe piętro: dąb bezszypułkowy, buk zwyczajny, brzoza i topola osika; w podszyciu występują ponadto młode jarzębiny kruszyny i jałowiec). Powierzchnia jeziora wynosi 2,6 ha, głębokość średnia - 8,2 m, głębokość maksymalna - 15,8 m, zaś lustro wody znajduje się na wysokości 42,4 m npm. Do jeziora można dojść na pięć sposobów (1. od stacji Szczecin-Zdroje [znaki niebiskie], przez Skórczą Górę i gajówkę Zdroje [znaki czarne]; 2. od stacji Szczecin-Zdroje [znaki niebiskie], obok gajówki Zdroje [znaki zielone], ponadto dojście od przystanku autobusowego przy ul. Jarzębinowej i dwa dojścia od przystanku przy ul. Granitowej). W pobliżu jeziora wytyczone są zjawiskowe szlaki turystyczne - żółty "szlak familijny" prowadzący m.in. na "Wzgórze Widok" (będące hałdą wspomnianej kopalni kredy), punkt widokowy "Oko na Szczecin" oraz "Grotę za Łukami". Ta sztuczna betonowa grota, zwana również grotą Toepffera na cześć szczecińskiego przemysłowca Gustawa Toepffera, założyciela i właściciela zakładów cementu portlandzkiego "Stern" oraz kopalni kredy, zbudowana została przed 1880 rokiem. Była niegdyś od wewnątrz poświetlona; jej druga nazwa wzięła się od dwóch betonowych łuków o rozpietości ok. 30 m i wysokości 10 m, różnej szerokości, znajdujących się niegdyś przed grotą, na których opierała się platforma z betonową rotundą zwaną też "chińskim pawilonem", zbudowaną w 1890 roku przez Delbruecka - architekta z Berlina i pełniącą przed wojną funkcje estradowe (do dziś zachował się tylko jeden łuk). Nad grotą znajduje sie taras przylegający do ruin eklektycznego ogrodowego pawilonu z 2. poł. XIX wieku. Poniżej groty zaś stoją do dziś dwa eklektyczne secesyjne pomniki upamiętniające wyprodukowanie we wspomnianej wyżej, dziś już nie istniejącej, cementowni "Stern" odpowiednio - pierwszego i drugiego miliona ton cementu). Znad jeziora Szmaragdowego można również pojąć wędrówkę szlakiem czarnym, niebieskim i zielonym. Oprac. za: 1. Wojciech Lipniacki, "Jezioro Szmaragdowe w Szczecinie-Zdrojach", Warszawa 2. "Zeszyty Szczecińskie", z. 5: Wojciech Łopuch, "Westendsee, Weinberg, Buchheide... Parki i zielone kawiarenki dawnego Szczecina", Szczecin 2002. 3. "Jezioro Szmaragdowe", http://wikimapia.org/34590/pl/Jezioro-Szmaragdowe (dostęp; 28.12.2009) 4. "Katastrofa w kopalni", Patrycja Niczyj, Gazeta Wyborcza, 8 VIII 2001, tekst umieszczony na: http://www.sedina.pl/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=872 (dostęp; 28.12.2009) 5. "Leśny Kompleks Promocyjny PUSZCZE SZCZECIŃSKIE"
szmaragdowe_1.jpg szmaragdowe_2.jpg szmaragdowe_3.jpg szmaragdowe_4.jpg szmaragdowe_galeria_01.jpg szmaragdowe_galeria_02.jpg szmaragdowe_galeria_03.jpg szmaragdowe_galeria_04.jpg

Gallery - pictures and panoramas